AFAD koordinasyonunda bir araya gelen 20 kişilik deprem uzmanı ekip, 6 Şubat 2023 depremlerinde enerji boşalması yaşanmayan Suriye’deki fay hatlarını incelemeye aldı.

Türkiye ve Suriye’nin çeşitli üniversitelerinden akademisyenlerin yanı sıra Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü ile AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü yetkililerinden oluşan ortak heyet, sınır hattındaki fay zonlarında arazi çalışmalarına başladı. AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar’ın koordinatörlüğünde yürütülen çalışmada; Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA’dan Hasan Elmacı yer aldı.

Sınır ötesindeki altı fay hattı mercek altında

Uzman ekip, Ölü Deniz Fayı ile bağlantılı olan ve bir bölümü Türkiye sınırları içinde bulunan Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye tarafındaki Afrin, Sarmada ve Armanaz faylarında saha taraması gerçekleştirdi.

Çalışmalar hakkında bilgi veren AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, iki ülke arasındaki depremsellik riskini ve fayların yapısını anlamak amacıyla kapsamlı bir araştırma başlattıklarını bildirdi. 6 Şubat depremlerinde Türkiye tarafındaki fayların büyük ölçüde kırıldığını hatırlatan Sözbilir, sınırın Suriye tarafında kalan faylarda henüz bir kırılma meydana gelmediğine dikkat çekti.

“Fayların tarih öncesi deprem geçmişini ortaya koyacağız”

Suriye’deki fayların geçmişte ürettiği depremleri belirlemek için sahaya indiklerini ifade eden Prof. Dr. Sözbilir, ilk etapta Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üzerinde arazi incelemesi yaptıklarını aktardı. Fayların yapısal özelliklerine göre farklı noktalarda hendek açılacak alanları tespit ettiklerini belirten Sözbilir, bölgeye yapılacak bir sonraki ziyarette bu noktalarda kazı çalışmalarına başlanacağını ve fayların yakın dönemdeki deprem üretme potansiyelinin netleştirileceğini kaydetti.

“500 ila 2000 yıldır kırılmayan segmentler var”

Suriye’de yer bilimi uzmanlarıyla birlikte 5 gün süren bir inceleme yürüttüklerini dile getiren Sözbilir, incelenen fayların bir kısmının doğrudan Türkiye topraklarından geçtiğini vurguladı.

Kilis’ten güneye doğru uzanan ve yarısı Türkiye’de yarısı Suriye’de yer alan fayların, Kahramanmaraş’tan Kızıldeniz’e kadar ulaşan yaklaşık 1000 kilometre uzunluğundaki Ölü Deniz Fay Zonu’nun parçaları olduğunu belirten Sözbilir, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu fayların önemli bir bölümü 500 ila 2000 yıldır kırılmamış görünüyor. Dolayısıyla yakın gelecekte kırılma tehlikesi taşıyan fayların hangileri olduğunu bilmek istiyoruz. Bu faylar en son ne zaman deprem üretti ve ne kadar vaktimiz var, bunları öğrenmeyi amaçlıyoruz. Türkiye ve Suriye arasındaki faylar bu kapsamda ilk kez inceleniyor. Fayları bilimsel verilerle tanımaya çalışıyoruz."

Her fay üzerinde en az iki hendek açılacak

AFAD’ın oluşturacağı takvim doğrultusunda bölgeye yeniden gideceklerini açıklayan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, gözlem yapılan her bir fay hattı üzerinde en az ikişer hendek noktası belirlediklerini söyledi.

Açılacak hendeklerin 20-30 metre genişliğinde ve 3-4 metre derinliğinde olacağını kaydeden Sözbilir, kazılar sırasında fayların geçmiş katmanlarının inceleneceğini ve toplanan numunelerin laboratuvar analizine gönderileceğini ifade etti. Elde edilecek bilimsel verilerle eski depremlere ait kayıtların çıkarılacağını belirten Sözbilir, bu çalışmanın ardından söz konusu fayların hem Türkiye hem de Suriye için oluşturduğu tehlike boyutunun kesin olarak belirleneceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA