Ege'nin incisi İzmir'de son yıllarda katlanarak artan hayat pahalılığı, özellikle dar gelirli vatandaşın belini büküyor. Çiğli'deki fabrika işçisinden Kemeraltı'ndaki tezgahtara, Alsancak'taki kafede çalışan garsondan Buca'daki öğrenciye kadar herkes aynı ekonomik daralmanın acısını çekiyor. Sokaklarda, vapurlarda ve İzban seferlerinde insanların tek gündemi, ceplerindeki paranın ay sonunu nasıl getireceği. Hal böyleyken, yeni asgari ücretin ne olacağına dair ortaya atılan rakamlar şehirde büyük bir merakla takip ediliyor.
Orta Vadeli Program İşçiyi Üzer mi?
Ankara'da hesap uzmanlarının üzerinde çalıştığı senaryolardan ilki, doğrudan devletin enflasyon tahminini baz alıyor. Resmi programda yıl sonu için belirlenen yüzde 28,4'lük enflasyon hedefi aynen maaşlara yansıtılırsa, İzmirli emekçinin alacağı net para 36 bin 49 lira olacak. Ancak metroya, otobüse, pazara ve kiraya gelen üst üste zamlar düşünüldüğünde, sadece enflasyon oranındaki bu artışın, İzmir'in zorlu hayat şartlarında çalışana nefes aldırması epey güç duruyor.
Yüzde 30 Bir Çıkış Kapısı Olabilir
İşverenlerin maliyet kaygıları ile sendikaların insanca yaşam talepleri çarpıştığında, genellikle psikolojik sınır olan yüzde 30 oranında bir mutabakat aranıyor. Şayet pazarlıklar bu eksende sonuçlanırsa, net maaş 36 bin 500 liraya yükselecek. Brüt ücretin 42 bin 939 lira olarak hesaplandığı bu senaryo, hem işçi tarafının tepkisini biraz olsun kırmak hem de işverenin kepenk kapatmasını engellemek için bir orta yol olarak masada duruyor.
Bütçeden Sızan En Güçlü Rakam
Emekçiyi asıl umutlandıran hesaplama ise devletin bütçe teklifinde gizli. Yeni yıl bütçesinde, asgari ücretliden kesilmeyecek vergiler için ayrılan pay yüzde 33,7 oranında büyütülmüş. Bu devasa artış, maaş zamlarına birebir yansırsa tablo tamamen değişecek. O zaman İzmir'de bir asgari ücretli ay sonunda net 37 bin 536 lirayı cebine koyacak. Patronun ödeyeceği brüt maliyet ise 44 bin liranın üstüne çıkacak.
Son Söz Aralık'ta Söylenecek
Şu an ortada dönen bu 36 bin ile 37 bin 500 lira arasındaki rakamlar, sadece birer beklentiden ibaret. Bornova'dan Karşıyaka'ya kadar şehrin dört bir yanında ter döken emekçilerin kaderi, Aralık ayında toplanacak tespit komisyonunun ellerinde. Masadan çıkacak nihai karar, İzmir'de milyonlarca insanın yeni yılda nasıl bir hayata uyanacağını belirleyecek.
