Başdaş: "Yerel marketler bunu hak etmiyor"

SON Mühür Televizyonu’nda yayınlanan, Gazeteci Ayşegül Koç’un hazırlayıp sunduğu Gün Başlıyor programına, Ege Perakendeciler Derneği Başkanı Mehmet Feyzi Başdaş konuk oldu. Başdaş, 2021’in son dönemlerinden bugüne kadar uzanan, stokçuluk krizine açıklık getirdi.

Gündem 18.01.2022, 11:49 18.01.2022, 16:32 Kazim Bozkurt

KAZİM BOZKURT-SON MÜHÜR/Türkiye, 2021 yılında koronavirüs pandemisinin yanı sıra, dövizde yaşanan sert dalgalanmalar nedeniyle de ekonomik anlamda sıkıntılı bir dönem geçirdi.

Yaşanan ekonomik çalkantıda, perakende sektöründe de stok konusu tüm Türkiye’nin gündemi oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2021’in son zamanlarında, “stokçuluk” yaptığı iddia edilen kurum ve kuruluşlara çeşitli önlemler alınacağını ifade ederek, hemen bir yasal düzenleme yapacağız ve bu stokçuların üzerine ciddi manada gideceğiz. Hem ellerindekine el koyacağız hem de cezai müeyyideleri yüksek tutacağız. Stokçuluk bizim dinimizde de haramdır. Bunun adı ihtikardır (vurgunculuk)” demişti.

Yerel marketler bunu hak etmiyor”

EGEPERDER Başkanı Mehmet Feyzi Başdaş, pandeminin ilk günlerinden bu yana, sağlık emekçileri kadar efor sarf ettiklerini vurgulayarak, sosyal medyada aldıkları hakaretlerden dert yandı. Başdaş, şunları iletti:

“Mağazalarda, insanların Avrupa’daki gibi telaşa kapılmasını, raflara saldırmasını biz engelledik. Market raflarını doldurmak için, gece gündüz demeden çalıştık. Avrupa’daki gibi, insanların telaşa kapılmasını, raflara saldırmasını engelledik. Ancak, insanlar sektörü bilmeden, sosyal medyadan hakaretler yağdırıyor. Üretim enflasyonu yüzde 80’ken, tüketici enflasyonu yüzde 36 olarak kaydedildi. Bunu durduran kimler? Ağırlık perakendecilerdir. Bunu engelleyen bizleriz. On yıldır hayatta kalma mücadelesi var. Perakendecilerin, fahiş fiyatlara ürün satma şansı yok, çünkü marketlerin en büyük korkusu müşterisini kaybetmektir. Halk zaten bizi denetliyor, her gün mağazalarımıza bin kişi giriyor. Beğenmediği zaman, küsüp gidiyor. Bizim korkulu rüyamız müşterimizin küsmesidir”

“Dünya tekelleşti, ancak Türkiye’ye gelemiyorlar”

Perakende sektöründe, en büyük tehlikenin tekelleşme olduğunun altını çizen Başdaş, Avrupa ve Amerika’da iki üç tekel marketin, tüm piyasaya hakim olduğunu belirtti. Türkiye’de de bu tarz faaliyetlerin hamleleri olduğunu, ancak yerel marketlerin bunla canla başla mücadele ettiğini şu sözlerle anlattı:

“Bizim isyanımız, sektörlerin tekelleşmesi. Piyasada stokçuluk denen bir şey var. Pirinç, hububat üç beş kişinin elinde bulunuyor. Bunlar gerçekten tehlikeli. Depolama adı altında stokçuluk yapılıyor. Dünyada da bunun örnekleri var. Avrupa’da, tüm marketler üç Alman şirketinin elinde. Biz 2010’dan bu yana onlarla mücadele ettik. Geldikleri gibi gittiler. Dünyada, Türkiye’den başka yerel marketler kalmadı. Devlet önlem almazsa, yereller bitecek, bu sefer ulusal zincirler de satılacak. Burada bir sürü oyuncu var. Almanya’dan gelmiş bir kuruluş, bizimle baş edemez. İnsanların ne istediğini biz biliyoruz, pazara biz hakimiz”

Mecliste, çeşitli yasal çalışmaların olduğunu, ancak iktidar ya da muhalefet fark etmeksizin, yeterli bir yasa çıkarmamasından yakınan Başdaş, depoculuk adı altında, stokçuluk yapıldığına dikkat çekti. Başdaş, “Marketçiler stok yapamaz. Bizim ürünü depolama şansımız yok. Devlet tarafından kayıt altında olan resmi depolar var, ne kadar ürün aldıkları kayıt altına alınıyor. Ne kadar ayçiçek yağı aldıklarını devlet biliyor. Uluslararası oyuncular da var. Ayçiçeği ile alakası olmayan firmalar, ayçiçek yağı alıyor. Çünkü, fiyatının yükseleceğini biliyor. Yarın tekelleşme olunca, üretici de kalmayacak, asıl stokçuluğu o zaman göreceğiz. Uluslararası şirketler, piyasayı domine ettiklerinde sıkıntı başlayacak. Perakende milli bir güvenlik meselesidir” diye konuştu.

En büyük yangın bizde: Rafları boş bırakmamak için çok çaba gösteriyoruz

Türkiye’nin, geçtiğimiz dönem ihracat rekoru kırdığını ifade eden Başdaş, dışarıdan çok talep olduğunu dile getirdi. İç pazara satılması gereken ürünün, dış pazara satılmasının, Türkiye için olumsuz olacağını belirten Başdaş, “Makarnada, tonajda dünyada bir numaralı ihracatçıyız. Dışarıdan yoğun talep olunca, içeridekinin de fiyatı artıyor. Dışarısı 10 lira verince, iç piyasada 8 liradan o ürünü satamıyorsun. Ülkemizdeki en büyük sıkıntı budur. Bir sınırlama getirilmesi gerekiyor. Pandemi döneminde, limonun dışarı çıkmasına izin verseydik, 20 liraya satın alacaktık. Çünkü, dünyada limon o dönem altın değerinde oldu, fakat biz sıkıntı yaşamadık. Bakanlığın yapması gereken şey, ihtiyacımız kadar olan gıdalar burada bırakılsın, gerisi yurt dışına satılsın. Önce ülkemiz, sonra ihracat” ifadelerini kullandı.

“Herkesin evinde stok var”

Piyasada, psikolojik olarak bir stok sıkıntısı olduğuna dikkat çeken Başdaş, insanların ekmek sıkıntısı olmamasına rağmen un almasına anlam veremediğini dile getirerek, şu mesajları verdi:

“Ben, eylül arasında yağ aldım, parasını verdim. Ekim ayında aldığım yağ geldi, kasımda ürün tükendi. İnsanlar 10 tane, 20 tane yağ alıyor. Arkadaşım, 24 tane 5 litrelik yağ istiyor. Dedim ne yapacaksın o kadar yağı? Herkesin evinde stok var. Bizim memleketimizde sıkıntı yok ki, insanlar bu kadar saldırırsa... İnsanlar neden una saldırıyor anlamış değilim. Ekmek sıkıntısı yok. Psikolojik, medyanın, siyasetçilerimizin algısı insanlarımıza da yansıyor. Bir palet yağ bir ayda satılır. Şimdi, daha dükkana girmeden bitiyor. Halk stokçu oldu. Bir anda ticaretin dengesi değişti. Tamamen piskolojik”

Yorumlar (0)
26
açık
banner40
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü