Son Mühür - Osman Günden / CHP İzmir Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları Komisyonu Üyesi Rıfat Nalbantoğlu, Türkiye’de her yıl tartışma konusu haline gelen bayram ikramiyelerinin artırılması ve yeniden düzenlenmesi için kanun teklifi sundu. Nalbantoğlu, bayram ikramiyelerinin bu yıl en az 20 bin TL olarak ödenmesi ve gelecek yıllarda her yıl yeniden değerleme oranında artırılması gerektiğini savundu.
Bayram ikramiyelerinin giderek bir "harçlık" haline dönüştüğüne dikkat çeken Nalbantoğlu, halkın büyük bir kesimini oluşturan çalışanlar ve emekliler için ekonomik kriz, enflasyon ve hayat pahalılığının ağır bir yük oluşturduğunu ifade etti. Nalbantoğlu, maaş artışlarının enflasyon oranına paralel şekilde yapılmaması nedeniyle, emeklilerin büyük çoğunluğunun açlık sınırının altında yaşamaya çalıştığını belirtti.
"İkramiye olmaktan çıktı, harçlık haline dönüştü"
Rıfat Nalbantoğlu, 2018 yılından itibaren ödenmeye başlanan bayram ikramiyelerinin ekonomik koşullara ve günün şartlarına göre güncellenmesi gerektiğini vurgulayarak, bu konuda bir düzenleme yapılması gerektiğini söyledi. Nalbantoğlu, "Bayram ikramiyeleri artık ikramiye olmaktan çıkıp harçlığa dönüşmüştür. Emeklilere yönelik bayram ikramiyelerinin artan hayat pahalılığı karşısında ikramiye olmaktan çıkıp komik rakamlara ve harçlığa dönüştüğünü düşünüyoruz." dedi.
Nalbantoğlu’nun, bayram ikramiyelerinin artan enflasyon karşısında sembolik bir anlam taşıdığını belirttiği konuşmasının ardından, bu yıl bayram ikramiyelerinin en az 20 bin TL olarak ödenmesini ve gelecek yıllarda her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını içeren kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sunduğu açıklandı.
Ekonomik zorlukların ağırlaştığı bir dönemde emeklilerin durumu...
Nalbantoğlu, ülke ekonomisindeki darboğazın emekliler üzerindeki etkisini de vurguladı. "Ülkemizde yaşanan ekonomik kriz, enflasyon ve hayat pahalılığı, halkın büyük bir kesimini oluşturan çalışanlar ve emekliler için her geçen gün daha zor hale geliyor. En temel ihtiyaçlar bile karşılanamaz hale geldi." diyerek, emeklilerin geçim sıkıntısı yaşadığını ifade etti. Emeklilere yapılan maaş artışlarının enflasyonla paralel olmadığını belirten Nalbantoğlu, "Emeklilerin büyük çoğunluğu açlık sınırının altında yaşamaya çalışıyor." dedi.
Yoksulluk sınırı ve ikramiye arasındaki fark
Rıfat Nalbantoğlu, Türkiye’deki emekli maaşlarının uluslararası karşılaştırmalarla çok düşük seviyelere gerilediğini de dile getirdi. DİSK-AR’ın araştırmasına göre, Türkiye’de ortalama emekli maaşının, merkez Avrupa ülkelerinin altı katı kadar düşük olduğunu ifade etti. "2002 yılında Türkiye’de ortalama emekli ve hak sahibi maaş ve geliri, asgari ücretin yüzde 22 fazlasıydı, fakat 2023’te bu oran yüzde 26 daha azaldı." diyen Nalbantoğlu, emekli maaşlarının alım gücünün ciddi şekilde eridiğine dikkat çekti.
Ayrıca, 2002’de ortalama emekli maaşının, kişi başına GSYH'ye oranının yüzde 46,4 iken 2024’te bu oranın yüzde 27,7’ye düştüğünü söyledi. 2007-2023 yılları arasında SGK’ye yapılan bütçe transferlerinde, emeklilerin payının 2,9 puan gerilediğini belirtti.
TÜRK-İŞ’in araştırmasına göre, 2025 yılı itibariyle, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 22 bin 131 TL olarak hesaplanırken, gıda harcamasıyla birlikte, konut, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlarla yapılan toplam harcama (yoksulluk sınırı) ise 72 bin 88 TL’ye yükseldi.
Nalbantoğlu, enflasyon ve hayat pahalılığının emeklilerin alım gücünü sürekli olarak erittiğini, yapılan maaş artışlarının bu sorunları çözmekten çok uzak kaldığını belirterek, "2025 yılı maaş artışları göz önüne alındığında, emeklilerin büyük çoğunluğunun açlık sınırının altında yaşamaya mahkum olduğu görülmektedir." dedi.
"Yoksulluğun parçası oldu"
Son olarak, bayram ikramiyelerinin ekonomik koşullara uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini ifade eden Nalbantoğlu, "2018 yılından itibaren ödenmeye başlanan bayram ikramiyelerinin, emeklilerin yaşam standardını iyileştirmek bir yana, mevcut yaşam koşullarını sürdürebilmek için bile yetersiz kaldığını düşünüyoruz." diye konuştu.
Bayram ikramiyelerinin, emeklilerin en temel ihtiyaçlarını karşılamaya dahi yetmediğini belirten Nalbantoğlu, ikramiyenin artık "takdire bağlı olmaktan çıkarılması" gerektiğini savundu. Bu nedenle, bayram ikramiyelerinin bu yıl en az 20 bin TL olarak ödenmesi ve gelecek yıllarda her yıl yeniden değerleme oranında artırılması gerektiğinin altını çizdi. Böylece, yıllardır süren tartışmaların son bulacağına inandığını ifade etti.






