ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran gerilimi bağlamında Avrupa ülkelerine yönelik yeni bir baskı hamlesi yaptığı öne sürüldü. ABD basınına yansıyan ve adı açıklanmayan kaynaklara dayandırılan iddialara göre, Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’na yönelik operasyona katılmayan Avrupalı müttefikleri Ukrayna üzerinden tehdit etti.
“Silah tedariki kesilebilir” iddiası
Haberlere göre Trump, ABD yapımı silahların Ukrayna’ya ulaştırılmasını sağlayan sistemler üzerinden Avrupa’ya mesaj verdi. Özellikle Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi (PURL) kapsamında yürütülen sevkiyatların durdurulabileceği yönünde uyarıda bulunduğu ileri sürüldü.
Bu iddia, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik askeri desteğinin, Orta Doğu’daki gelişmelerle bağlantılı şekilde kullanılabileceği tartışmalarını gündeme getirdi.
Hürmüz Boğazı gerilimi ve NATO çatlağı
Krizin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı için ABD’nin müttefiklerinden destek talep ettiği biliniyor. Ancak birçok Avrupa ülkesi bu çağrıya mesafeli yaklaşarak operasyona katılmayı reddetti.
Bazı ülkeler bunun kendi güvenlik öncelikleriyle örtüşmediğini savunurken, bazıları ise doğrudan askeri katılımın mümkün olmadığını ifade etti.
Rutte’nin devreye girdiği öne sürüldü
İddialara göre, Mark Rutte, müttefikler arasında ortak bir tutum oluşturulması için devreye girdi. 19 Mart’ta yayımlanan ortak bildirinin hazırlanmasında Rutte’nin ısrarcı olduğu ve bu süreçte Trump ile Marco Rubio ile yoğun temaslarda bulunduğu öne sürüldü.
Ortak bildiride, aralarında Fransa, Almanya ve İngiltere’nin de bulunduğu ülkeler, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanmasına katkı sunabileceklerini belirtmişti.
Trump’tan NATO’ya eleştiriler
Trump’ın daha önce de NATO müttefiklerine yönelik memnuniyetsizliğini açıkça dile getirdiği biliniyor. Özellikle Orta Doğu politikaları ve askeri operasyonlara destek konularında Avrupa ülkelerine yönelik eleştirilerini sık sık gündeme getirmişti.
ABD’den çelişkili mesajlar
ABD Dışişleri Bakanı Rubio ise son açıklamalarında, Ukrayna’ya yapılan askeri yardımların Orta Doğu’daki gelişmelerden etkilenmediğini ifade etti. Ancak Rubio’nun, ABD’nin ihtiyaç duyması halinde bu kaynakların farklı alanlara yönlendirilebileceğini söylemesi dikkat çekti.
Gözler transatlantik ilişkilerde
Ortaya atılan bu iddialar, ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı oluşturdu. Uzmanlara göre, Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gelişmelerin iç içe geçmesi, NATO içindeki dengeleri daha da hassas hale getirebilir.
