Son Mühür- Son Mühür TV ekranlarında yayımlanan "Sıcak Bakış" programında gazeteci Tunç Erciyas’ın konuğu avukat Sancaktar Devlet Özkul ve eski hakim, avukat Eshat Özkul oldu.
Programda fon krizi, fon mağdurlarının yapması gerekenler, AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı'ya sosyal medya üzerinden yapılan hakaretler ve Bireysel Emeklilik Sistemi'nin (BES) fondan etkilenip etkilenmediği konuları ele alındı.
"Artık insanlar sadece yapmış oldukları icraatlarla öne çıkarılmalı"
AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı’nın revize edilen Çeşme Projesi kapsamında sektör temsilcileriyle bir araya gelmesinin ardından Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz’ün sosyal medyadaki "Mardinli kadının Çeşme sevdası. Bunlardan sadece midyeci olur" şeklindeki paylaşımı kamuoyunda tepki görmüştü.
Konuyu değerlendiren avukat Eshat Özkul, bireylerin doğum yerlerine, ırklarına ya da mesleklerine göre etiketlenemeyeceğini belirterek;
"Artık bizim ülkemizde gerçekten şurayı kavramamız gerekiyor. Kişilerin nerede doğup büyüdükleri, hangi ırktan oldukları, ne iş yaptıkları bunların hiçbir tanesini diğerinden üstünlüğü olmaz.
Artık insanlar sadece yapmış oldukları icraatlarla güzelliklerle öne çıkarılmalı. Bunlar teşvik edilmeli. Yoksa şu memlekettenmiş, şu ırktanmış, şu dindenmiş, şöyle giyiniyormuş, böyle giyiniyormuş.
Ya artık bunları gerçekten hem okumuşların hem okumamışların hem yani bunları bırakması gerekiyor. Artık biz de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak dünyanın birçok yerine gidebiliyoruz, görebiliyoruz.
Örnek almış olduğumuz Avrupa devletlerini de bu konuda örnek alabiliriz gerçekten. Ya bir mesleği yapmanın veya bir yerde doğup büyümenin artık insanların nezdinde hiçbir kıymeti yok. Yaptığımız işin bir kıymeti var.
Kişiler kendini geliştirebilir, farklı farklı projelerde yol alabilir. Bu güzel bir şey fırsat eşitliği aslında. Ben şunu işin açıkçası beklerdim.
Aa ne kadar güzel, Mardin'den çıkmış Çeşme'nin imarıyla çeşmenin güzelleştirilmesiyle ilgili projeler üretiyor denilmesi." dedi.
Avukat Sancaktar Devlet Özkul halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçuna dikkat çekti

Aynı konuya hukuki perspektiften yaklaşan Avukat Sancaktar Devlet Özkul ise TCK 216. maddesini hatırlatarak halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçuna dikkat çekti.
Özkul, özellikle eğitimli kesimlerden daha kapsayıcı ve birleştirici bir dil kullanmalarını beklediklerini belirterek;
"Kırk beş bin iki yüz otuz yedi sayılı yasanın 216. maddesinde burada özellikle şu başlık adı altında kamu barışına karşı suçlar diye bir husus var.
Gerçekten de başlıkta manidar. Kamu barışına karşı suçlar. 216 der ki halkı kin ve düşmanlığa tahrik ve aşağılama suçu ve tanımında da şunu der:
Halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı özelliklere sahip bir kesimi diğer bir kesimi aleyhine kin, düşmanlığa alenen tahrik eden kimse bu nedenle kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlike oluşturmak ve bu şekilde de bir cezai müeyyideye çarptırılır diye kanunun tanımı.
Kanunlarımız boş yere konulmuyor. Aslında biz bu kanunlara uysak zaten toplumda bir sıkıntı kalmaz. Yapılan söylemi de işin açıkçası ben hangi amaçla, ne şekilde yapıldığını bilemem.
Bizim hukuk sistemimizde masumiyet karinesi var, evrensel bir ilkedir. Burada kişinin suçsuzluğu esastır hüküm kesinleşene kadar.
Ancak söylem gerçekten kınanacak bir söylem. Çünkü Mardin, Erzurum, İzmir, Rize, bunlar hepsi bizim. Profesör hocamızdan şunu beklerdim: Ya bu adamlar da deniz görmemişler gelmişler, yüzme bilmeden midyeyi yapmışlar, gıda sektöründe bir katkıda bulunmuşlar.
Aslında bu çok takdire şayan bir durum. Ben ofisimizde stajyer yetiştirirken her zaman şunu söylüyorum. Hukuku öğrenirsiniz, ben de gittim, fakültesinde okudum, eğitimini aldım.
Ama insanlığı öğrenmek çok zor. Karakteri öğrenmek, etik kurallarını öğrenmek, birbirimize karşı saygıyı, sevgiyi öğrenmek bu çok apayrı bir şey.
Bunların üstünde hiçbir makam yok. Makamların en üstü bunlardır. Hani insani makam. Bence biz artık hani o bağnaz düşüncelerimizden, o içimizdeki o nefret söylemlerinden arınalım.
Çünkü ülkemize hiç iyilik yapmıyoruz. Yapmadığımız her iyilik de o bir taş olup gelip başımızı yarar. Özellikle kalem mürekkep yalamış insanın bunu söylemesi beni ayrıca üzdü." ifadelerini kullandı.
Sosyal medyadaki hakaretler için 6 aylık süre uyarısı
Programda, sosyal medya platformlarında artan hakaret ve küfür içerikli paylaşımlara karşı vatandaşların izlemesi gereken hukuki yollar da ele alındı. Tunç Erciyas’ın "Sosyal medyada bir siz bir paylaşım yapıyorsunuz.
Altına bir sürü yorum, hakaret ve küfür edenler var. Bunlar için vatandaş ne yapması gerekiyor? Nasıl bir yol izlemesi gerekiyor?" sorusu üzerine Eshat Özkul, şu bilgileri paylaştı;
"Mağduriyeti mağduriyet ile kapatmanın da bir manası yok. Bazen de bazı insanlar bir yorum yapar. Binlerce hakarete uğrar. Bu klavye delikanlılığı dediğimiz, neticenin ne olduğunu bilmeden hareket etmek bu yanlış bir durum.
İnsanlar evet fikirlerini gerçekten fikir özgürlüğüyle hakareti bizler toplum olarak birbirine çok karıştırıyoruz. Bu süreçin içerisinde hakaret oluşturabilecek herhangi bir söz ve söylemler varsa altı aylık bir şikayet dönemi var.
Bu altı aylık şikayet dönemi içerisinde kişiler gerek Cumhuriyet Başsavcılıklarına ya da emniyet birimlerine şikayette bulunabilirler.
Çünkü bu şikayete bağlı bir suç. Gitmezlerse kamu kurum ve kuruluşları, yani ilgili soruşturma birimleri bizzat kendileri hakarete eyleme geçmiyor. Kişiler kendileri başvuracak, şikayetçi olduklarını belirtecek.
Zaten ilgili kurum ve kuruluşlar bu hangi hesaptan alınmış söz ve söylemler hakaret suçunu oluşturur mu, bunları değerlendirir. Ona göre iddianameyi düzenler ya da gerekli yolu gösterirler."
Vatandaşların "Nasıl olsa devlet mağduriyetimi giderir" düşüncesiyle beklememesi gerektiğinin altını çizen Özkul;
"Türk Ceza Kanunu ve SPK sermaye piyasası kanununda tanzim edilen suçlar var. TCK'da 158 nitelikli olan dolandırıcılık. SPK kanunun ise 106'dan başlayarak piyasa dolandırıcılığı 107 ve dair durumlar söz konusu. Şu şahsın menfaat temin amaçlı kasıtlı ve hileli hareketleri.
Yüksek Mahkeme kararları da hep böyledir yargıtay, istinaf vesaire. Menfaat amaçlı, hileli ve kasıtlı davranışlar. Burada da gördüğümüz spekülasyonların yapıldığı, hilenin var olduğu.
Çünkü burada doğal olarak gelişen bir süreçten bahsetmemiz mümkün değil. Bununla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bir soruşturma başlattı.
Çünkü bir devlet malından bahsediyoruz. Beytülmalden bahsediyoruz. Bu çok hassas bir şeydir. Bizde bazı hassas kavram ve kurallar vardır. Hassas noktalarımız vardır.
Hırsızlığın her türlüsü kötüdür ve suçtur. Beytülmale dokunmak çok farklı bir şey. Küçük, büyük yatırımcı fark etmez.
Bir sürü insanın güvenip de birikimlerini aktardığı bir birimden bahsediyoruz. Şüpheliler hakkında bir kamu davası açılacak. Dolandırıcılık vesaire SPK ilgili kanunları gereğince bir dava açılır.
Vatandaş bu konuda ne yapabilir? Naçizane fikrim şu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı başlatılmış olduğu bir soruşturma var.
Bir de idari denetim ve teknik incelemeyi de SPK ve Devlet Denetleme Kurulu olarak ayrı bir idari inceleme başlatıyor.
Vatandaş mağdursa çok basit. Kendisi ya da bir avukat aracılığıyla, fark etmez, soruşturma aşamasında kovuşturma yani hüküm kesinleşene kadar bir dilekçeyle soruşturma dosyalarına da dahil olmalarını tavsiye ederim.
Neden? Soruşturma aşamasında bir dilekçeyle yoksa kovuşturma aşamasında mahkeme başlamışsa da CMK ilgili 230 maddesi gereğince davaya katılma yoluyla davaya katılabilirler.
Suçlar sabit olduğunda mağdur sayısınca sanığın ceza alma ihtimali var. Yani sizin tek başınıza şikayetçi olmanız ya da 20 kişinin şikayetçi olması çok farklı. Mağdur sayısınca ceza alma ihtimali var. Burada ciddi bir beka sıkıntısı da var.
Devletin ekonomisine ne yapılıyor? Vatandaşa ne yapılıyor? Ceza soruşturmalarını da takip etsinler. Hukuk olarak da kesinlikle doğru yöntem ve doğru yolla idari tazminat davalarını da açmak için hukuki prosedürü de gerekli hukukçulardan yardımı alarak ya da kendileri biliyorsa ilgili mahkemelere başvursunlar.
Burada zaman aşımı ve hak kayıpları olabilir. Bu hususlara dikkat edilmesi lazım. Yani şunu beklemesinler, oturup da evet biz mağduruz nasıl olsa. Evet devlet üzerine düşeni yapacaktır ama hukuk sistemimizde bazen usul esastan önce gelir.
Siz haklısınız esasen ama usulen takibinizi zamanında ve yerinde yerine getirmemişsiniz. Haklı olduğunuz halde davayı kaybedebilirsiniz.
Hak düşürücü süreye uğramışsınız, zaman aşımına uğramışsınız. O zaman esasen haklı olmanızın bir anlamı olmayacaktır. Bu konuda vatandaşların dikkatli olmaları gerekiyor." uyarısında bulundu.
Fon mağdurları ne yapmalı?

Fon mağdurlarının izlemesi gereken yol haritasını çizen Eshat Özkul ise Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) denetim sorumluluğuna dikkat çekerek, 2023 yılından bu yana devam eden manipülasyonlara zamanında müdahale edilmemesinin "hizmet kusuru" oluşturduğunu belirterek;
"Bir hukukçudan yardım almak ve hukukçuyla yürümeleri önemli. Çünkü sistem biraz karışık. Burada idare mahkemesi var, adliye mahkemeleri var. Gereklilik görüldüğünde icra daireleri de var.
Bir vatandaşın tabii ki bunların tek başına yürütmesi mümkün. Hukuken herhangi bir engel yok ama uzun süreçler ve bu uzun süreçlerin içerisinde bunların hepsinde zamanda, bu süreçlerin hepsi belli bir süreye tabi.
Bu sürelere zamanında cevap verilmesi gerekiyor. Zamanında yapılması gerekiyor. Bunların bir hukukçu, bir uzman kişi tarafından yardım almaları gerektiğini ben düşünüyorum.
Öncelikle SPK'nın buradaki konumuna çok dikkat etmemiz lazım. Devletin kurumları, evet bir kurum ve kuruluş kuruluyor, sistem çalışıyor, makamlar veriliyor. Bu makam bu kişilere maaşlar ödeniyor.
Devlet ve vatandaş da haliyle kurumların içerisinde bulunan makam sahiplerinin hak ve yükümlülüklerini yerine getirip vatandaşının da hakkını korumasını bekler. Normalde yönetim sistemleri böyledir. Yöneticiler de bu şekildedir.
Şimdi SPK da BDDK da bizim hukuk devleti yönetim sistemimizde denetleyici ve düzenleyici kurumlar var. SPK denetleyici ve düzenleyici kurumlardan bir tanesi. Bir denetim görevi var, bir de bu fon olaylarından kaynaklı olarak da bir de idari karar verme görevi var.
Denetim görevi şu: Riskler daha öncesinden tespit edilmesine rağmen neden müdahale edilmedi? Bu sorunun sorulması gerekiyor. O alanda uzman olan kişilerden oluşan bir birim var. Riskleri tespit etmesi gerekiyordu.
Bu bir günlük bir olay değil. 2023'ten itibaren hisselerdeki manipülasyonlar var. Şu anda veri tabanları alındığında zaten nasıl hisse oranlarının manipüle edildiği, hangi fonların bir anda neler kazandırıldığı belli. Mağdurların nasıl yol alması gerekiyor?
Devlet gerekli denetimini yapamadığından dolayı kişiler zarara uğramışsa burası da devletin hizmet kusuru var.
Aktif rol alması gereken bir yerde rolünü yapamamış, kişiler de yapılmayan bu rolden dolayı zarar görmüş ise devletin burada hizmet kusuru var. Ondan dolayı da bu birinci husus.
İkinci husus da 17 Eylül'de ve akabinde yine SPK'nın yapmış olduğu idari kararlar var. Bu kararlardan dolayı zaten tasfiye masasının kurulması oluştu. Satış emirleri iptal oldu. Herkesi tasfiye masasına bundan dolayı dahil ettiler.
Yani bu karar alındığından dolayı haliyle burada idarenin bir denetimini yerine getirmemiş olması, iki, almış olduğu idari kararlardan kaynaklı mağduriyetler var. Denetimini yerine getiremediğinden dolayı hizmet kusuru söz konusu.
Almış olduğu idari kararlardan dolayı ben mağdur olmuşsam, ben bu idari kararın yerinde olmadığını düşünüyorsam bu idari kararın iptalini isteyeceğim.
Mağduriyetimin giderilmesini isteyeceğim. Bu hukukumuzun idare kısmıyla ilgili. Burada süreler, hak düşürücü süreler var, çok önemli, çok kritik şeyler.
O sürelerin içerisinde ilgili davaları açmaları gerekiyor. Bir kısım davalar açıldı. Ankara İdare Mahkemesi'ne iptal yönüyle davalar açıldı.
Ancak Ankara İdare Mahkemesi bunları Danıştay'a yolladı. Mağduriyetlerin giderilmesi adına hukuk mahkemelerinde davalar açılabilir ve fonlara karşı davalar, takipler yapılabilir.
Soruşturma dosyalarına müdahil olabilirler. Soruşturma dosyalarına müdahil olmaları şunu getiriyor onlara: Bir, sistemin içerisinde mağdur olduğunu gösteriyor ve sistemi bu hale getirenlerin cezalandırılmasını isteme hakkında oluyor." dedi.
"Devletimle mahkemelik olmak istemiyorum" diyenler ne yapmalı?
Erciyas’ın "Ben sıradan bir vatandaşım ve devletime güveniyorum. Devlet bunu bir şekilde çözecek ve benim mağduriyetimi giderecek. Herhangi bir mahkemeye de başvurmak istemiyorum.
Niye devletimle mahkemelik olayım. Ben mağduriyetim devam mı edecek o zaman böyle bir yaklaşımda?" şeklindeki izleyici sorusunu aktarması üzerine Eshat Özkul, hak aramanın devletle karşı karşıya gelmek olmadığını belirtti;
"Tabii ki devletimize güveneceğiz. Ancak bizim devlete karşı da açtığımız davalar var. Çünkü mahkemelerin görevi devlet ve vatandaş arasında ya da vatandaşla vatandaş arasındaki uyuşmazlıkları gidermek.
Çünkü devlet de kalkıyor mesela bizim arazimizi veya yerimizi istimlak edebiliyor, kamulaştırıyor vesaire. Haliyle biz burada da devlette karşı karşıya gelebiliyoruz.
Mahkemeler ikisinin de üzerinde olarak uyuşmazlığı çözüyor. Dediğim gibi SPK'nın denetim görevi var. Vatandaş diyecek ki, 'ben SPK'ya güvendim.
Denetimini zamanında yapmış olsaydım bu riskleri bana yansıtmayacaktı.' Ondan dolayı da vatandaşın o güvenini boşa çıkarmaması gereken mahkemeler. Mahkemelerin SPK görevini yapmış mıdır, yapmamış mıdır denetlemesi gerekiyor.
Ona göre de kararlar vermesi lazım. Vatandaşımızın da dediği gibi kesinlikle ben devletime güveniyorum, güzel. Ama devletime güvendiğim için mağduriyet yaşıyorum. Ben mahkemelere gideceğim.
Mahkemelerden hakkımı isteyeceğim demesi gerekiyor. Yoksa bekleyip de devletin karar almasını, mekanizmayı yürütüp mağduriyetlerin gidermesini beklememek lazım.
Bu yanlış bir düşünce. İlgili kurumları, kuruluşları yolunu devreye koymak lazım. Hakkımızı biz zaten hakkımızı hukuk yoluyla istiyoruz."
BES fon krizinden etkilendi mi?
Milyonlarca kişinin birikiminin değerlendirildiği Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonlarının durumuna da değinildi. Tunç Erciyas’ın "Bir BES bekleme sistemi var, fona dayanan bir emeklilik sistemi.
İnsanlar paralarını oraya yatırıyorlar ve o fonda değerlendiriliyor. Bu sistemde yaralananlar mağdur olacaklar mı? Bize gelen sorulardan ben BES'i iptal mi edeceğim? Orada yatırımım var, o çöp mü oldu diye sorular var" sorusuna yanıt veren Eshat Özkul; "Bu aşamada onların mağduriyeti yok, söz konusu değil. Orada pek sorun görünmüyor şu an." dedi.





