Merve Turan / Son Mühür - Antalya’da gerçekleştirilen COP31 Uluslararası İklim Zirvesi kapsamında düzenlenen toplantıda konuşan AK Parti İzmir Milletvekili ve TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı Dr. Mehmet Kasapoğlu, iklim değişikliğinin toplumun tüm kesimlerini aynı şekilde etkilemediğine dikkat çekti.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 16’sının (1,3 milyardan fazla insan) engellilikle yaşadığını hatırlatan Kasapoğlu, engelli bireylerin karşılaştığı güçlüklerin iklim politikalarında mutlaka dikkate alınması gerektiğini ve mücadelenin insan hakları, sosyal adalet ile sürdürülebilir kalkınma anlayışıyla birlikte yürütülmesinin şart olduğunu ifade etti.
"Engelli bireylerin yüzde 86’sı afet planlamasına katılmıyor"
Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi’nin 2023 yılında yayımladığı küresel araştırmaya işaret eden Kasapoğlu, araştırmaya katılan engelli bireylerin yüzde 86’sının yaşadıkları toplumdaki afet risklerini azaltmaya yönelik karar alma ve planlama süreçlerine dahil edilmediğini vurguladı.
Afet hazırlıklarında engelli bireylerin ihtiyaçlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Kasapoğlu, "Afet sistemi tasarlanırken işitme ve görme engelli bireylerin ihtiyacını dikkate alıyor muyuz? Çok kanallı uyarı sistemleri kuruyor muyuz? Sel veya yangın gibi afetlerde tahliye güzergâhlarını belirlerken tekerlekli sandalye kullanan bireylerin güvenliğini gözetiyor muyuz?" sorularını yöneltti. Elektrikle çalışan tıbbi cihazlara bağımlı bireyler için enerji kesintilerine karşı alternatif planların hazırlanmasının doğrudan insan hayatını ilgilendiren bir sorumluluk olduğunu kaydetti.
"Erişilebilir olmayan bir şehir tam anlamıyla dirençli bir şehir değildir"
Yerel yönetimlerin iklim değişikliğine uyum ve afet hazırlığı süreçlerindeki rolüne değinen Dr. Mehmet Kasapoğlu, belediyelere "Belediyelerin toplu taşıma araçlarını ve duraklarını erişilebilir hale getirmesi, kaldırımları ve yaya yollarını güvenli biçimde düzenlemesi şarttır. Parkları, meydanları ve tüm kamusal alanları herkesin bağımsızca kullanabileceği standartlarla tasarlamak hayati bir sorumluluktur ve ödevdir." şeklind eçağrı yaptı.
Aşırı sıcaklık dönemlerinde belediye tesislerinin erişilebilir serinleme merkezleri olarak düzenlenmesi, tahliye güzergâhları ile geçici barınma alanlarının engelsiz hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Kasapoğlu, "Erişilebilir olmayan bir şehir tam anlamıyla dirençli bir şehir değildir. Bu nedenle sürdürülebilir kalkınmayı, erişilebilirliği ve iklim eylemini birbirini tamamlayan bütüncül politikalar olarak değerlendirmemiz gerekir" ifadelerini kullandı.
"Engelli bireyler iklim politikalarının bizzat tasarlayıcısı olmalı"
Engelli hakları hareketinin dünyaya miras bıraktığı "Bizimle ilgili hiçbir karar biz olmadan alınmamalıdır" ilkesinin COP31 süreçlerinin de ana pusulası olduğunu belirten Kasapoğlu, yeşil ve dijital dönüşümün engelli gençler için yeni eğitim ve istihdam fırsatlarına dönüştürülmesi gerektiğini dile getirdi. Kasapoğlu, engelli bireylerin yalnızca politikaların muhatabı değil, iklim politikalarının bizzat tasarlayıcısı, uygulayıcısı ve denetleyicisi olması gerektiğinin altını çizdi.
Engelli bireylerin bağımsız yaşamında sporun da muazzam bir imkân sunduğunu ifade eden Kasapoğlu, spor alanları, parklar ve yürüyüş yollarının değişen iklim koşullarına uygun ve erişilebilir biçimde tasarlanmasının önemini vurguladı.
TBMM Komisyon Raporu ve BM’ye COP gündemi çağrısı
TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu’nun yaklaşık bir buçuk yıllık saha ve görüşme çalışmalarının önemli bir veri birikimi ortaya koyduğunu belirten Kasapoğlu, hazırlanacak raporun engellilik politikalarına uzun vadeli bir yol haritası sunacağını kaydetti.
Konuşmasının sonunda Birleşmiş Milletler’e çağrıda bulunan Kasapoğlu, "Birleşmiş Milletlerin engellilik konusundaki yaklaşımları çok daha güçlü bir şekilde bu tür çalışmaların içerisinde ana gündem maddeleri olarak birkaç oturumla değil, belki birkaç günü bu konuya ayırarak daha yoğun bir şekilde ele alması da önemli bir gerekliliktir, önemli bir zarurettir" dedi.





