Bir senarist yazsa, “Bu kadar da olmaz” dersiniz.
“Abartmış” dersiniz.
Ama bu bir senaryo değil.
Gerçek.
Bir esnaf düşünün.
Sabah dükkanını açıyor.
Öğle oluyor…
Kasaya tek kuruş girmemiş.
Siftah yok.
Telefonunu çıkarıyor.
Bir arkadaşına video çektiriyor ve birkaç cümle söylüyor:
“Esnaf siftah yapamıyor.”
Hepsi bu.
Videoyu sosyal medyada paylaşıyor.
Sonra ne oluyor?
Savcılık devreye giriyor.
Hakkında dava açılıyor.
Suçlama ağır:
“Halkı yanıltıcı bilgiyi yaymak.”
Çorumlu Esnaf Murat Kırcı halkı yanılttığı için 4.5 yıl hapis cezası istemiyle hakim önüne çıkarılacak.
*
Çorum’da yaşanan bu olay yalnızca bir esnafın hikayesi değildir.
Bu, memleket ekonomisinin fotoğrafıdır.
Bugün çarşıya çıkın.
Birçok dükkanda aynı cümleyi duyarsınız:
“Bugün siftah yok.”
Peki suç kimde?
Bunu söyleyen esnafta mı?
Yoksa bu tabloyu yaratan ekonomide mi?
*
Türkiye’de esnaf artık ayakta kalma mücadelesi veriyor.
Kira artıyor.
Elektrik artıyor.
Vergi artıyor.
Sigorta artıyor.
Ama müşterinin cebindeki para artmıyor.
Sonra biri çıkıp gerçeği söylüyor:
“Siftah yok.”
Ve hakkında dava açılıyor.
*
Gerçeği söylemek ne zamandan beri suç oldu?
Eğer bir ülkede esnafın yaşadığı sıkıntıyı anlatması
“yanıltıcı bilgi” sayılıyorsa
orada sorun esnafta değildir.
Sorun gerçeğin kendisindedir.
Çünkü gerçek bazen rahatsız eder.
Ama gerçeği mahkeme kararıyla değiştiremezsiniz.
*
Esnaf bu ülkenin omurgasıdır.
Mahallenin bakkalıdır.
Terzisidir.
Ayakkabıcısıdır.
Kırtasiyecisidir.
Onlar ayakta kalamazsa çarşı ölür.
Çarşı ölürse şehir ölür.
Ama bugün esnafın derdini anlatması bile dava konusu oluyorsa
ortada ciddi bir problem var demektir.
*
Bu ülke çok şey gördü.
2001 ekonomik krizi sırasında bir esnaf,
Ahmet Çakmak,
Başbakanlık binasının önünde Başbakan Bülent Ecevit’e yazar kasa fırlatmıştı.
Türkiye o görüntüyü günlerce konuştu.
Peki o esnafa ne oldu?
Hiçbir şey.
Elini kolunu sallayarak evine gitti.
Bugün böyle bir olay yaşansa
muhtemelen yıllarca sürecek bir dava açılırdı.
*
Bugün “siftah yok” dediği için bir esnafın yargılanması
gerçekten ibretliktir.
Çünkü bazen bu ülkede en büyük suç…
Gerçeği söylemektir.
Gerçeğin üstüne örtü çekmek isteyenler var.
Ama boşuna uğraşıyorlar.
Çünkü gerçek
örtülse de
değişmez.