19.05.2021, 10:32

İzmir’in işgali... Sultanahmet mitingi... Samsun’a çıkış...

Başlıktaki üç olay, aynı zaman dilimi içinde gerçekleşmiştir. 1919 Mayıs ayının ortasında.

15 Mayıs 1919’da emperyalizmin işgal kuvvetleri İzmir’e girerken, Mustafa Kemal de İstanbul’dan ayrılıp Samsun’a doğru yola çıkıyordu. O gün İstanbul bir başka sarsıldı.

Halide Edip Adıvar anılarında yaşamının dönüm noktası olarak İzmir’in işgalini gösterir. Lise öğretmeni ile evlendikten bir süre sonra eşi, üzerine ikinci eş getirince, anında boşanacak kadar özel yaşamında da kararlı bir duruşu olan Halide Edip, İzmir’in işgalini son damla olarak gören binlerce İstanbullu gibi kendini sokağa atar. O gün İstanbul da işgal altındadır. Ancak İzmir’in işgali kurtuluş yolunun güçleştiğini göstermektedir.

İstanbul’da art arda dört miting düzenlenir. İlkine 50 bin kişinin katılması herkesi cesaretlendirir. “Acaba” derler, “Devam etsek bu katılımı yakalar mıyız?”

Son mitinde 250 bin kişi katılır. O gün 25 yaşındaki Halide Edip Sultanahmet’te haykırır:

“Millet, devleti kurtaracaktır!”

İzmir’in işgali yüreğine bir hançer gibi saplanmıştır Halide Edip’in.

Hasan Tahsin’in işgal askerlerini İzmir rıhtımında görünce isyanını kurşuna dökmesi gibi...

***

Halide Edip bir süre daha İstanbul’da direnişi örgütledikten sonra türlü engelleri aşarak Ankara’ya gelir. İstanbul mitinglerini yakından izleyen, devamında Anadolu’nun pek çok yerinde mitingler düzenlenmesini sağlayan Mustafa Kemal, Halide Edip’i Ankara tren istasyonunda karşılar. O dönem yabancılarla görüşmelerde çevirmenliği Halide Edip yapar.

İzmir ise 15 Mayıs 1919’da başlayan işgalin ardından üç yıl daha acılarla sınav verecektir. Yunanistan, karargahı İzmir’e kurmuştur. Yunan kralından başlamak üzere İzmir’e gelen üst düzey yöneticiler şunu söylem edinirler:

“İskender’in düğümünü yeniden çözeceğiz.”

Makedonya Kralı İskender milattan önce 334 yılında Ankara’ya gelmiş, bir kışı burada geçirdikten sonra doğuya devam etmişti. O dönem Ankara çevresinde devlet kurmuş olan Frigler, İskender’i karşılamış, meşhur düğümü çözme olayı yaşanmıştı. İskender adının başındaki “büyük” unvanını Ankara’da almıştır.

Makedonya’nın mirasını bugünkü Makedonya’dan bile sakınan Yunanistan ise 23 yüzyıl sonra aynı düğümü hayal ediyordu. Bunun Anadolu’daki merkez üssü de İzmir’di. Sevgili Ağabeyimiz Yaşar Aksoy’un bütün yönleriyle yazdığı, yazmaya devam ettiği gibi İzmir’de, Ege’de işgale karşı güçlü bir direniş, kurtuluşa olan büyük bir inanç vardı.

Yunanistan’ın Ankara’ya gelip İskender’in düğümünü yeniden çözme hayali Kuvvayı Milliye’nin Mustafa Kemal komutasındaki iradesine çarptı.

Yunan kuvvetlerinin komuta kademesi 1922’de Ankara’ya geldi ama esir olarak!

***

Tarih bilinci bir milletin toplam gücünün en önemli halkasıdır. Nereden geldiğinizi, neyi hedeflediğinizi bilmezseniz ne kadar güçlü olursanız olur, o gücün karşılığı olan düzeye ulaşamazsınız.

Yönü belli olmayan gemiye hiçbir rüzgarın faydası olmaz. Yön, tarih bilincidir!

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecindeki önemli olayların 100. yıllarındayız. İşte 1919’un üzerinden de 102 yıl geçti.

Tarihteki olayların tazeliği halkın belleğinde ettiği yer kadardır. Bazen iki yıl önceki olay unutulur gider, bazen asırlar öncesi dün gibidir. Hala yaşamaktadır.

Tarih bilincini diri tutanlara selam olsun...

Yorumlar (0)
23
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü