Geçtiğimiz Çarşamba akşamı Ege İhracatçı Birlikleri (EİB)'nin bilgilendirme ve değerlendirme toplantısına katıldık. Toplantıda EİB Başkanı Jak Eskinazi'nin ve sektörel kurul başkanlarının değerlendirmelerini dikkatle dinledik. Bir iktisatçı olarak öncelikle şunu belirtmemiz gerekir. Hep söyleriz “üretmeyen ülkeler zenginleşemezler.” Bu iktisat bilminin temel kurallarındandır. Ege İhracatçı Birlikleri bu bağlamda ülke ekonomisine çok önemli bir katkı koyuyorlar. Zira ürettiğiniz malı dış pazarda satamazsanız yine ülkeyi zenginleştiremezsiniz. Ülkelerin zenginleşmesinin temel kuralı; üretmek ve ürettiğini satabilmekten geçer. Ege İhracatçı Birlikleri Başkanı Sayın Jak Eskinazi'nin ifade ettiği üzere EİB 2025 yılında 18,5 milyar dolarlık bir ihracat gerçekleştirmiş ve 2024 yılına göre % 0.6 lık bir artış göstermiş. Başkan geçen yıla göre az da olsa daha fazla ihracat yapmalarına rağmen maliyetlerin arması sonucu karlılık paylarının da azaldığının altını çizdi. Toplantıda sözkonusu rakamların icraatta karşılaşılan güçlükleri tam olarak yansıtmadığı da ifade edildi. 2026 yılı için ihracatçıların üretim ve ihracatı arttırma çağrısı da yapıldı. Bazı sektörlerde ise ihracatta gerileme olduğu da görüldü. Örneğin tekstil sektöründe geçen yıla göre 469 milyon dolardan 452 milyon dolara bir gerileme mevcut. Yani 17 milyon dolarlık bir işlem hacmi kayıp var. Bu durumun istihdamı da olumsuz etkileyeceğine kuşku yoktur. Burada maliyetlerin rekabet gücünü olumsuz yönde etkilediğini görmek de mümkün tabii. Türkiye'nin ihracat gerçekleştirdiği komşu ülkelerdeki poltik riskler ve belirsizlikler de önümüzdeki yıl için ihracat sektöründe bir bariyer teşkil edecek gibi duruyor. Başkan Eskinazi “ Karlılık oranlarının düştüğünü, giderek artan üretim ve finansman maliyetleri nedeniyle birçok ihracatçının yurt dışı borçlanmaya yöneldiğini, bu durumun dövizdeki oluşabilecek şoklar karşısında kırılganlığı arttırdığını, özellikle teksitil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde istihdam kayıplarının yaşandığını, Türkiye'nin ihracatında ara malı oranının % 60-70 seviyesinde olduğunu belirterek bu durumun katma değeri düşürerek dış ticaret açığının büyümesine sebep olduğunu ” nun da altını çizdi. Toplantıda sektörel bazda verilen ihracat verilerne baktığımızda ihracatlarının; Yaş Meyve Sebze İhracatı 1.23 milyar $, Hazır Giyim 1.27 milyar $, Demir ve Demir Dışı Metaller 2,59 milyar $, Hububat Bakliyat ve Yağlı Tohumlar 1.18 milyar $, Kuru Meyve 1.7 milyar $, Maden 1.38 milyar $, Tütün 1.06 milyar $, Mobilya, kağıt ve Orman Üürünleri 914 milyon $, Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller 1.84 milyar $ olduklarını gördük. Bir ekonomide belirli kesitlerde alınan sonuçlardan çok, o ekonominin istikrarlı bir biçimde sürdürülebilmesinin sağlanması esastır. Sürdürülebilirlik de öngörülebilirliğin yüksek olduğu koşullarda gerçekleşir. Başkan Esinazi de bu konunun önemine vurgu yaparak “ Türkiye'nin en büyük sorununun öngörülebilirliğin zayıflaması olduğunu, öngörülebilirliğin olmadığı yerde uzun vadeli plan yapılamayacağını, yatırımın erteleneceğini ve riskin alınamayacağını” söyledi. Ege İhracatçı Birlikleri bize göre bu ülkenin ekonomisine katkıda bulunmak için elinden geleni yapıyor. İhracatın artabilmesi için mevcut koşulların da olumlu yönde evrilebilmesi gerekmektedir. Başkan Eskinazi'ni de vurguladığı gibi “inşallah kalıcı bir kriz olmaz ama 2026, ekonomik açıdan bir çok sektörün dayanıklılığının zorlanacağı bir yıl olmaya devam edecek.” Başkan'ın öngörüsü gerçekçi duruyor.