TCG Dumlupınar sırlarıyla anılıyor

Çanakkale’nin Nara Burnu’nda 68 yıl önce İsveç bandıralı Naboland gemisiyle çarpıştıktan sonra 78 askerimizle batan TCG Dumlupınar denizaltısı anılıyor. Denizaltının üzerindeki lanet olarak adlandırılan sekiz deniz kazasını inceleyen tarihçi Uğur Esmer, Türk donanmasında 10 yıl görev yapan TCG Dumlupınar’ın sırlarını açığa kavuşturuyor. TCG Dumlupınar adlı kitap, Aşık Veysel’in denizaltı için yazdığı ağıtını, Naboland’ın kaptanı hakkındaki Sovyet ajanı iddialarını, rota cihazının kasten bozulduğunu, misilleme için İsveç’te güreş turnuvasından ihraç edilen Türk güreşçiyi ilk kez dile getiriyor.

Gündem 04.04.2021, 08:26 04.04.2021, 08:31 Burak Aydoğan
TCG Dumlupınar sırlarıyla anılıyor

Akdeniz’de katıldığı NATO tatbikatından dönerken 4 Nisan 1953’te İsveç bayraklı yük gemisi Naboland ile çarpışarak batan TCG Dumlupınar, Türk denizcilik tarihinin en büyük denizaltı faciası olmuştu. Çanakkale Boğazı’nın Nara Burnu açıklarında 81 denizciyle birlikte 85 metre derinliğe gömülen TCG Dumlupınar’ın kurtarılması için 72 saat çalışılmıştı. Seyir nöbeti için denizaltının üstünde giden beş askerin denize düşerek hayatta kaldığı facia, Akdeniz çanağında yaşanan en büyük denizaltı facialardan biri olarak kayıtlara geçti.  

Lanet mi var?

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tarih Bölümü’nden mezun olduktan sonra deniz tarihi üzerine uzmanlaşan Uğur Esmer, USS Blower adıyla yapıldıktan sonra Türk donanmasına verilen denizaltıyla ilgili bir kitap yazdı. Yıllardır yanlış bilinen pek çok bilginin düzeltildiği TCG Dumlupınar’da, üzerindeki lanetle anılan denizaltının eski ve yeni isimleriyle geçirdiği kazalar anlatılıyor. Türk donanmasındaki Dumlupınar isimli ilk denizaltının 1937’de Haydarpaşa’da bir gaz tankerine çarpmasıyla başlayan olaylar zincirini Esmer detaylarıyla anlattı. Esmer, 2. Dünya Savaşı sırasında aktif kullanılan USS Blower’ın ilk kazasını ABD’de Pearl Harbor açıklarında 17 Ocak 1945’te, ikincisini 3-4 ay sonra Avustralya Sidney açıklarında yaptığını yazdı. Çok konuşulan lanetin Türkiye’de devam ettiğini söyleyen Esmer, İtalya’da tatbikata katılan TCG Dumlupınar’ın Toronto’da 19 Ocak 1953 günü bir Türk denizaltısına çarptığını, 12 Şubat’ta ise Gölcük açıklarında TCG Sakarya denizaltısının sürtmesiyle beşinci kazanın yaşandığını vurguladı. Kitapta, denizaltının battığı 4 Nisan 1953 günü Nara Burnu açıklarındaki deniz trafiği nedeniyle Ordu ve Bursa isimli vapurların çarpıştığı, donanmadaki Dumlupınar isimli son denizaltının ise 1 Eylül 1976 günü Sovyet Vavilov gemisiyle çarpışarak sekiz kazalık zincirin tamamlandığı bilgisi de yer aldı. 

‘22 kişi kurtulurdu’

Esmer, “Dumlupınar da diğer ABD denizaltıları gibi tamir ve bakım için ABD’ye çağrıldı. Ama hem filonun sancak gemisiydi hem de tatbikatlarla yoğundu. Tamire NATO tatbikatından sonra gitmesi planlandı. Kazadan önce gitseydi en azından kıç torpido dairesindeki 22 kişi kurtulabilirdi. Çünkü ‘Battı Şamandırası’ çelik kablo ile güçlendirilecek ve yüzeyde kurtarma çanı ile buluşabilecekti. Dumlupınar, içindeki 78 şehidimiz ile çelik bir tabut olarak Türk denizaltıcıların ne kadar kahraman olduğunu yıllar boyu anlatacak” dedi. 

TCG Dumlupınar sırlarıyla anılıyor

İlginç bilgilerde Dumlupınar

Denizaltıların kadın ruhu taşıdığı için “Kara Kız” olarak adlandırıldığı, Baş çarkçı Naşit Öngören’in hastalığına rağmen raporu kabul etmeyip denizaltıda şehit olduğu, Naboland kaptanı İsveçli Lorentzon’un Sovyet ajanı olduğu iddiası, Naboland’ın rota kaydedici cihazının kazadan sonra kasıtlı bozulduğu, yargılamalara misilleme için İsveç’te güreşen Ali Yücel’in yarışma dışına bırakıldığı, Aşık Veysel Şatıroğlu’nun Dumlupınar için bir ağıt yaktığı ve olay yerine ilk giden gazetecinin Erol Simavi olduğu kitaptaki diğer ilginç bilgiler. Kapak yazısı Amiral Cem Gürdeniz tarafından yazılan eser, Kitap Yurdu Doğrudan Yayıncılık tarafından yayınlandı. Kitap, denizaltının 1943’te denize indirilmesinden batışına kadarki tarihçesini, kaza sonrası mahkeme sürecini, 81 şehidin isimlerini, kazanın kültür ve sanata yansımasını, çıkarılması girişimlerini anlatıyor.

Yorumlar (0)
26
açık
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü