Arkeolojik sit alanında iş makinesiyle kazıya profesörden tepki

İzmir'in Urla ilçesindeki Klazomenai Antik Kenti'nde 4 bin 861 ada 1 parselde yapılaşma talebinin çıkması üzerine yapıldığı belirtilen kazı çalışmasında iş makinesi kullanıldığı ortaya çıktı

GENEL 08.06.2022, 11:57 08.06.2022, 12:09 Bünyamin Dobrucali
Arkeolojik sit alanında iş makinesiyle kazıya profesörden tepki

İzmir'in Urla ilçesindeki Klazomenai Antik Kenti'nde 4 bin 861 ada 1 parselde yapılaşma talebinin çıkması üzerine yapıldığı belirtilen kazı çalışmasında iş makinesi kullanıldığı ortaya çıktı. Uygulamayı eleştiren ve üçüncü derece SİT alanı ilan edilen söz konusu bölgenin mezar buluntularını içermesi nedeniyle birinci dereceye dönüştürülmesi gerektiğini anlatan Arkeolog Prof. Dr. Armağan Erkanal, "Bölge muhakkak birinci dereceye alınmalıdır. Aynı zamanda muhakkak kazma kürek kullanarak derinleşilmesi gerekir. Değil dozer sokmak, çevresindeki boş alanlar dahi korumaya alınmalı" dedi.
Urla ilçesindeki Klazomenai Antik Kenti 4 bin 861 ada 1 parsel içerisinde İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan alınan izinle, İzmir Arkeoloji Müzesince sondaj kazıları sonucunda mezar olduğu öne sürülen buluntulara rastlandı. Alanda yapılaşma talebi çıkmasıyla yapıldığı belirtilen kazılarda yükü azaltmak ve çalışmalara destek olmak amacıyla iş makinesi kullanıldığı ortaya çıktı. Eski Panaztepe Kazı Başkanı olan Arkeolog Prof. Dr. Armağan Erkanal, iş makinesi uygulamasını eleştirerek üçüncü derece SİT alanı ilan edilen söz konusu bölgenin mezar buluntularını içermesi nedeniyle birinci dereceye dönüştürülmesi gerektiğini anlattı. Prof. Dr. Erkanal, "Klazomenai'de ilk vahşet değil bu. Burada bir vahşetle karşı karşıyayız. Resimlerde bir nekropol alanının tahrip edildiği görülüyor. Alanın kültür toprağı olduğunu gösteren emareler var. Kültürel birikimlerin çıkma olasılığı yüksek bu yüzden muhakkak kazma kürek kullanarak derinleşilmesi gerekir. Bir alanda bu kadar şey çıktığı zaman bu inşaatın durdurulması gerekir. Değil dozer sokmak, çevresindeki boş alanların da korumaya alınması gerekir" ifadelerini kullandı.
'HER YERDE BERGAMA ARAMAMAMIZ LAZIM'
Klasik arkeologların bir kazıda mabet, sütun, mermer ve görkem olmasını beklediğini ifade eden Erkanal, şöyle devam etti
"Her yerde bir Bergama aramamamız lazım. Türkiye'de araştırılması ve incelenmesi gereken kültürler çok daha eski olanlardır. Klazomenai de bunlardan birisidir. Kurula resmi bir hava verilmiş. 'Şurası şöyle yapılsın, burası böyle yapılsın' denmiş. 'Bunları yaptıktan sonra dozeri de sokabilirsiniz' gibi bir mantıkla çalışılmış. Ben bu kurulun üyesi olsaydım, buranın birinci derece SİT ilan edilmesini isterdim. Öncelikle bir nekropol alanı olduğu için. Birkaç nekropol alanı daha burada vaktiyle bulundu. O nekropollerden birisinin de yanına inşaat yapıldı. Bana göre bu alan birinci derece SİT alanı olması gereken bir yer. Bir başka arkeoloğa göre, bölge bir yavru Efes Antik Kenti kadar görkemli olmadığı için veya mabet bulunmadığı için üçüncü derece SİT alanı olarak değerlendirilebilir. Klazomenai kenti çok geniş bir alana yayılıyor. Urla'nın herhangi bir yerinde bulunacak bir mezarlık çok büyük önem taşıyor. Bugün bu alandan sadece M.Ö. birinci yüzyıla ait eserler çıkmış olabilir ancak alt tabakalardan nasıl eserler geleceği belli değil. Mezarlıklar asırlar ve yıllar boyu hep aynı yerde yapılır. Bir yer mezarlık alanı olarak seçiliyorsa bir sürü dönemde aynı yere mezarlık inşa edilir. Burasının bir mezarlık olması muhakkak birinci dereceye alınmasını gerektirir. Kuruldaki kişilerin yaklaşımı bilimsel bir yaklaşım değil."


'KAZI ALANINDA YANMIŞ KEMİKLERDEN BAHSEDİLİYOR'
Ayrıca alanın mutlaka korunması gerektiğinin altını çizen Erkanal, "Bir metrede yaptığınız tahribat belki çok önemli bir dönemin çok önemli bir parçasını yok etmek oluyor. Bu alanların mutlaka korunması lazım. Ben kazı başkanlarından biri olsaydım kazının derhal durdurulmasını talep ederdim. Bu mezarlık alanında yanmış kemiklerden bahsediliyor. Bu kremasyon geleneğidir. Mezara, yeni bir birey konulacağı zaman, eski bireyler kenara itiliyor. Etler erimemişse mezarın içinde ateş yakılıyor. Bu ateş hem mezarı dezenfekte ediyor hem de cesetleri ortadan kaldırıyor. Yanmış olan her kemik bizim için önemli. Kremasyon geleneğinde en erken örnek Neolitik Çağ'dadır. Klazemenai'de yuvarlak bir yapı var. Bu yapı belki de Batı Anadolu'nun ilk kremasyon yapısı bile olabilir. Burada öyle gelişi güzel bir kazı yapılmış ki, belki kremasyon ile ilgili kemiklerin nerelerde toplandığı bile anlaşılamamış. Arkeoloji aslında iğne ile kuyu kazmaktır. Bu kadar geniş yüzeyleri birden bire açmak hoş bir şey değil" diye konuştu.

'ALANA KEPÇE DEĞİL İNSAN BİLE SOKULMAMALIDIR'
Doğa ve Kültürel Yaşam Girişimi Sözcüsü ve şehir planlamacısı Ahmet Tuncay Karaçorlu ise konuya ilişkin, "Alanda değişik parsellerde yapılaşma talebi çıktığında koruma kurulu kişileri yönlendiriyor. Burada da aynı işlem yapılmış. Bu alanın nekropol olduğu öğrenildiğinde derhal tedbir alınmalıdır. Uzmanlara devredilmeli, alana kepçe değil insan bile sokulmamalıdır. Buradaki kazı durdurulması gerekirken bir kurtarma kazısına dönüştürülmüştür" ifadelerini kullandı.  
Ekinoks Çevre ve Kültür Derneği Başkanı Başak Yasemin Kumaş ise "Derneğimize kazı alanına kepçe sokulduğu yönünde bir ihbar geldi. İlk defa böyle bir uygulamayla karşılaştık. Yüzün üzerinde mezar çıkmış bir alanda kepçe çalıştırılması bize çok tuhaf geldi. Görüştüğümüz uzmanların hepsi böyle bir şeyin olamayacağını söyledi. Biz konuyu savcılık makamına taşımak üzere gerekli çalışmaları başlattık" dedi.
Öte yandan, Klazomenai Antik Kenti Arkeolojik Kazı Başkanı Prof. Dr. Yaşar Erkan Ersoy, konuya ilişkin açıklama yapmayacağını söyledi. 
 

banner55
Yorumlar (0)
25
açık
banner40
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü