13.10.2021, 16:36

Atatürk ve geometri

Değerli okurlarım, bir kitaptan söz edeceğim sizlere bugün.
Önemli bir kitaptan...
Kitabın ismi : Geometri.
Yazarı :  Mustafa  Kemal  Atatürk.
Büyük Önder'in matematik dersine olan ilgisini ve kabiliyetini hepimiz biliriz.
Küçük Mustafa'nın adının, Mustafa Kemal oluşunun öyküsünü de...
Kim  vermişti  Kemal ismini  Atatürk ’e ? Hepimizin bildiği gibi...
Matematik  Öğretmeni  Yüzbaşı Mustafa Efendi.
Şöyle diyordu Matematik  Öğretmeni :
“ Oğlum senin de ismin Mustafa, benim de.  Bu böyle olmayacak. Arada bir fark bulunmalı.
Bundan sonra senin adın Mustafa Kemal olsun."
Öğrencilik yıllarında en sevdiği dersti matematik, Ulu Önder'in...
....
Ve...
Yıllar sonra...
Vefatından kısa bir süre önce...
1936-1937  yıllarında...
Bir kitap üzerinde çalışmaya başlar Mustafa Kemal...
Bir klavuz kitap...
Farklı ve özgün ...
Adı : Geometri.
Toplam 44 sayfa...
Neler yok ki kitapta :
Açılar...
Üçgenler...
Çokgenler...
Çember ve daireler...
Prizmalar ve piramitler….
Bir çok geometrik ifadenin tanımları...
Ayrıca...
Alan ve hacim hesaplamaları...
Ve...
En önemlisi…
Geometri terimlerinin,  BİZZAT KENDİSİ TARAFINDAN TÜRETİLEN  TÜRKÇE KARŞILIKLARI...
Mesela...
Şöyle desem :
‘’Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece‘dir ‘’
Sahi...
Ne demek  istedim ?
Haydi...
Daha fazla yormayayım sizi :
'’Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir. ‘’
Başka bir örnek :
‘’Müselles-i mütesaviyü’l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir ‘’
Ne mi demek istedim ?
Açıklayalım o  zaman :
‘’Eşkenar üçgen,   açıları birbirine eşit üçgen demektir. ‘’
Evet  Değerli Okurlarım...
Bugün ;
Hendese yerine Geometri,
Müselles  yerine  Üçgen,
Kutur   yerine  Çap diyorsak, bunu  Atatürk’e  borçluyuz .
Şimdi de diğerlerine bir göz gezdirelim dilerseniz :

Bu’ud  : Boyut
Mekân: Yer
Feza: Uzay
Satıh  : Yüzey
Kutur :  Çap
Nısf-ı kutur  : Yarıçap
Kavis : Yay
Muhit-i daire  : Çember
Mümâs  : Teğet
Zâviye :  Açı
Re’sen mütekabil zâviyeler  : Ters açılar
Zâviyetan’ı mütabâdiletân-ı dâhiletan : İç- ters açıllar
Kaaide  : Taban
Ufkî  : Yatay
Şâkulî  : Düşey
Amûd  : Dikey
Zâviyetân-ı mütevâfıkatân  : Yöndeş açılar
Va’zîyet  : Konum
Mustatîl :  Dikdörtgen
Muhammes :  Beşgen
Müselles-i mütesâviyü’l-adlâ’  :  Eşkenar üçgen
Müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn : İkizkenar üçgen
Şibh-i münharif  : Yamuk
Mecmû  : Toplam
Nsbet  : Oran
Tenasüb  :Orantı
Mesâha-i sathiyye  : Alan
Müştak  :  Türev
Müsavi  : Eşit
Mahrut  : Koni
Faraziye  : Varsayım
Hat  : Çizgi
Mukavves  :  Eğri
Seviye  : Düzey
Dılı :  Kenar
Muvazi  : Paralel-Koşut
Menşur  :  Prizma
Hattı mail  : Eğik
Veter : Kiriş
Re’s  : Köşe
Zaviyei hadde  : Dar açı
Hattı munassıf  : Açıortay
Muhit  : Çevre
Kaim zaviyeli müselles  :  Dik üçgen
Murabba  : Kare

Bu vesile ile Ulu Önder Atatürk’ü bir kez daha rahmet ve minnetle anıyor,  ruhu  şad olsun diyorum.

Yüzünüzdeki gülümseme, yüreğinizdeki sevgi ve içinizdeki umut her daim var olsun efendim.

Sağlıkla kalın...

Yorumlar (2)
Seyfettin ÜLKER 1 hafta önce
Emeğinize ve kaleminize sağlık öğretmenim
M. Yaşar Aykın 1 hafta önce
Boşuna asrın lideri denmemiş. Hala mirasını tüketemediler. Selam olsun Atatürk'ün değerini bilenlere ve anlatanlara.
22
açık
banner40
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Hatayspor 9 19
3. Fenerbahçe 9 19
4. Beşiktaş 9 17
5. Karagümrük 9 17
6. Galatasaray 9 17
7. Alanyaspor 9 17
8. Altay 10 15
9. Konyaspor 9 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
12. Kayserispor 9 11
13. Gaziantep FK 9 11
14. Sivasspor 9 10
15. Başakşehir 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ankaragücü 10 24
2. Ümraniye 9 21
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 9 18
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 8 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. İstanbulspor 8 10
12. Denizlispor 9 10
13. Altınordu 9 10
14. Adanaspor 10 9
15. Manisa FK 10 9
16. Boluspor 8 8
17. Bursaspor 8 8
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Arsenal 9 14
10. Brentford 8 12
11. Wolverhampton 8 12
12. Leicester City 8 11
13. Aston Villa 9 10
14. Crystal Palace 8 8
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Osasuna 10 18
3. Real Madrid 8 17
4. Sevilla 8 17
5. Atletico Madrid 8 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Real Betis 9 15
9. Athletic Bilbao 8 13
10. Valencia 9 12
11. Espanyol 9 12
12. Villarreal 8 11
13. Mallorca 9 11
14. Elche 9 9
15. Celta de Vigo 9 7
16. Cádiz 9 7
17. Granada 9 7
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 8 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü
wedw3