09.11.2022, 13:51

Ali ve Muaviye devrini mi yaşayacağız?

Başlıktaki bu sözler;

Tek Başkomutanımız, 

Ulusumuzun Kurucusu,

İlk Cumhurbaşkanımız 

Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e ait. 

Bugün 10 Kasım, 1938 yılı saat 09.05’te Atatürk’ün sonsuzluğa kavuştuğu, bedeninin aramızdan ayrıldığı ama yüreğimizde sevgisinin hiç eksilmediği ve ilkelerinden ayrılmadığımız gün. Işıklar içinde uyu Atam… 

   Mustafa Kemal Atatürk başlıktaki bu sözleri, bütün söylemlerinde olduğu gibi sanki bugünleri düşünerek söylemiş. Atatürk, 23 Nisan 1920’de açılan Büyük Millet Meclisi (BMM) sonrası 20 Ocak 1921 tarihli ilk anayasamızın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) ilan edilmesine kadar geçen süre içinde neler yaşandığını, 1919-1927 yılları arasında kaleme aldığı Nutuk’ta “Saygıdeğer Efendiler” diye başladığı söylemini şöyle ifade ediyor: 

   “Tevfik Paşa Hükümeti, İstanbul ve Anadolu’nun birleşmesi için çalışmış olduğunu söylüyor. Doğrudur. Biz de aynı şey için çalışmakta idik. Şu farkla ki, Tevfik Paşa ve arkadaşları, Anadolu’yu, eskiden olduğu gibi İstanbul’a bağlamak ve tutsak etmek istiyordu. Bu düşman emellerine hizmettir. Size kısa bir açıklamada bulunacağım. 18 Ağustos 1920 tarihinde çok acele görüşülmesi kararıyla gündeme alınan Anayasa’nın maddelerinin uzunca bir gerekçesi var. 

   Dediler ki; Anayasa’nın birinci maddesinin başına ‘Hilâfet ve Saltanat’ ile vatan ve milletin istiklâli kurtarılıncaya kadar’ şeklinde açıklık verecek ibareyi eklemek gerekir. İkinci maddedeki ‘amacın gerçekleşmesine kadar’ ifadesi yerine de, aynı açıklığın verilmesi gerektiği ileri sürüldü. Bazı milletvekilleri, yalnız, ‘Hilâfet’ kelimesini koyalım, ‘Saltanatı’ da içine alır, dediler. Bazı hoca efendiler, buna razı olmadılar. ‘Hilâfet manevî bir görevdir’ görüşünü ileri sürdüler. Hilâfet'te ruhbanlık yoktur, itirazına, hoca efendiler: ‘Saltanat, yalnız hükmettiği memleketleri içine alır. Hilâfet ise, bütün dünyadaki Müslümanları kapsar’ diye cevap verdiler. Bu tartışmalar günlerce devam etti. Çatışan görüşlerden biri açıktı: ‘Halife ve Padişah’ vardır ve var olacaktır. O, var olunca, bugünkü durum, şekil ve yetki geçicidir. ‘Hilâfet ve Saltanat’ makamı otoriteyi ele alıp faaliyete geçme fırsatını bulunca, siyasî teşkilâtla ilgili esasların ne olduğu bellidir, bilinmektedir. O bakımdan yeni bir şey düşünmek söz konusu değildir. ‘Hilâfet ve Saltanat’ makamı yeniden işler duruma gelinceye kadar, Ankara'ya toplanmış olan bir takım insanlar, geçici tedbirlerle çalışacaklardır. 

   Saltanat millete geçmiştir, saltanat kalmamıştır; Hilâfet de saltanat demektir, o halde onun da varlığının bir anlamı yoktur’ şeklinde açık ve kesin konuşulamıyordu. Otuz yedi gün sonra, 25 Eylülde, bir gizli oturumda, Meclis'e bazı açıklamalar yapmayı yararlı saydım. Ortaya atılan duygu ve düşüncelere gerekli cevapları verdikten sonra, başlıca şu görüşleri ileri sürmüştüm: ‘Türk milletinin ve onun tek temsilcisi bulunan yüce Meclis'in, vatanın ve milletin istiklâlini, hayatını kurtarmaya çalışırken, hilâfet ve saltanatla, halife ve sultanla bu kadar çok meşgul olması sakıncalıdır. Şimdilik bunlardan hiç söz etmemek yüksek menfaatlerimiz gereğidir. 

    Eğer maksat, bugünkü Halife ve Padişah'a bağlılık ve sadakatten ayrılmadığını söylemek ve belirtmekse, bu zat haindir. Düşmanların vatan ve millet aleyhinde kullandıkları bir maşadır. Buna halife ve padişah deyince, millet onun emirlerine uyarak düşmanın emellerini yerine getirmek mecburiyetinde kalır. Hain veyahut makamının kudret ve yetkilerini kullanması yasaklanmış olan zat, zaten padişah ve halife olamaz. O halde ‘onu tahttan indirip yerine derhal diğerini seçeriz’ demek istiyorsanız, buna da bugünün durum ve şartları elverişli değildir. 

   Çünkü tahttan indirilmesi gereken zat, milletin yanında değil, düşmanların elindedir. Onun varlığını yok sayarak bir diğerine itaat etmek tasavvur ediliyorsa, bugünkü halife ve sultan haklarından vazgeçmeyerek İstanbul'daki kabinesiyle, bugün olduğu gibi makamında oturup faaliyetini devam ettireceğine göre, millet ve yüce Meclis, asıl gayesini unutup da halifeler davasıyla mı uğraşacaktır? Ali ile Muaviye devrini mi yaşayacağız? 

   Özet olarak, bu konu geniş, nazik ve önemlidir. Çözümü, bugünün işlerinden değildir. Meseleyi kökünden çözmeye girişecek olursak, bugün içinden çıkamayız. Bunun da zamanı gelecektir. Bugün koyacağımız kanunî esaslar, varlığımızı ve istiklâlimizi kurtaracak olan Millet Meclisi'ni ve milli hükümeti güçlendirmeyi hedef almış bir anlam ve yetkiyi içine almalı ve ifade etmelidir.”

Yorumlar (0)
banner40
Günün Anketi Tümü
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Bugün genel seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü